میراث در خطر

تپه آسیاب‌آباد از جمله آثار دوره ساسانی اهواز است که این روزها مورد تعرض و حفاری قرار گرفته‌، این درحالی‌ست که سرپرست معاون میراث فرهنگی خوزستان از نبود عرصه و حریم مصوب برای این منطقه خبر می‌دهد. تپه آسیاب‌آباد اهواز ازجمله آثار باستانی است که در محدوده کنونی اهواز واقع شده و در زمره خرابه‌های شهر قدیم هرمز اردشیر قرار می‌گیرد. این اثر ساسانی در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

خانه تاریخی ثبت ملی شده «نفیسی» در اهواز به دلیل بی‌توجهی شهرداری و اداره میراث فرهنگی شهر بطور تعمدی و پنهانی توسط مالک این بنا تخریب شد. خانه نفیسی شهر اهواز مربوط به دوره پهلوی اول است که در تاریخ ۲۵ اسفندماه سال ۷۹ با شماره ۳۴۹۴ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.

براساس تصاویر و اطلاعاتی که مجتبی گهستونی عضو انجمن میراث فرهنگی خوزستان و مسئول کمیته رسانه شورای هماهنگی تشکل‌های میراث فرهنگی که برای صدای میراث ارسال کرد، مالک این بنای تاریخی بدون آن که دیوارهای این خانه را تخریب کند بطور پنهانی این بنا را از درون فرو ریخته است.

دهملا هندیجان قربانی طرح‌های کشاورزی می‌شود

مسئولان جهاد نصر معتقد هستند که شاید در ابتدا استعلام‌های لازم را طلب نکرده ولی چرا اداره کل میراث فرهنگی خوزستان هم از همان ابتدا سراغ پروژه نیامد تا سراغی از محوطه‌های باستانی بگیرد و یا چرا به بخشی از استعلام‌های درخواستی ما را پاسخ نداد؟  تپه قبرستان روستای باستانی دهملا در هندیجان در حالی قربانی می شود که شرکت جهاد نصر بدون توجه به هشدارهای اداره میراث فرهنگی به فعالیت خود ادامه می دهد و اقدام به حفر کانال پرداخته که شواهد مبنی بر گسترش کانال به سمت تپه است.

گهستونی، فعال میراث فرهنگی خوزستان در گفت‌وگو با «شهروند»: سقف مرمت‌نشده تونل بلیتی ریزش کرده و نیازمند مرمت فوری است حیدری، رئیس پایگاه جهانی سازه‌های آبی شوشتر در پاسخ به «شهروند»: بلیتی اصلا ترک‌نخورده، مسئولیت این تونل با سازمان آب و برق است علم‌الهدایی، معاون سازمان آب و برق خوزستان در گفت‌وگو با «شهروند»: بخشی از تونل ریزش‌کرده و از یک ماه پیش درباره ریزش هشدار داده شده زارع، استاد زلزله‌شناسی در گفت‌وگو با «شهروند»: این ترک‌ها می‌تواند با لرزه‌خیزی کم تا متوسط به‌تدریج توسعه یابد.

ترک‌های عمیق بناهای تاریخی و مسکونی واقع شده روی گسلی در دیواره غربی مشرف به آسیاب‌های آبی شوشتر نگرانی‌هایی را در میان فعالان میراث فرهنگی این شهر بوجود آورده است. خبرگزاری مهر- گروه فرهنگ: مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان هستند که به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردشان در فهرست میراث جهانی یونسکو به نام ایران به ثبت رسیده اند. اما مدتی است که برای بخش آسیاب‌های این سازه‌ها مشکلی بوجود آمده است.

مجتبی گهستونی: مجموعه باستانی قلعه لیت متشکل از سه اثر ارزنده شامل صفه یا معبد قلعه بردی، قلعه لیت و گورستان قلعه لیت است. این آثار به ترتیب متعلق به دوره الیمایی (اشکانی)، تیموری و اسلامی جدید است.

کشاورزان روی «تپه‌سبز» گوجه‌فرنگی و خیار کاشتند و به‌واسطه‌ی این کشت‌وکار یکی از محوطه‌های پیش از تاریخ ایران را آبیاری کردند. این محوطه‌ی پیش از تاریخ، که در آن نشانه‌های رازی‌گری پیدا شده، گویای پیوند ناگسستنی فرهنگ انسانی در ایران به‌شمار می‌رود. طبق قوانین و ضوابط میراث‌فرهنگی این کار جرم است. مسؤولان میراث‌فرهنگی بهبهان می‌گویند: «در این زمینه هشدار داده و به دادگاه شکایت برده‌ایم و در حال حاضر آبیاری در این محوطه متوقف شده است.» بااین‌حال سؤال اینجاست که مسؤولان یگان حفاظت میراث‌فرهنگی چرا پیش از آغاز آبیاری‌ها گزارش ندادند؟

مجتبی هستونی - عرصه سایت محوطه باستانی سرمسجد که از آن به عنوان آتشکده جاویدان در شهر مسجدسلیمان نامبرده می شود، مورد تعرض انواع آسیب های فیزیکی و منظری از جمله تجمع احشام، نخاله، زباله و ساخت و ساز قرار گرفته است. که در این خصوص مسئولان شهرستانی و استانی باید چاره اندیشی کنند.

ریحانه جاویدی: قبرستان تاریخی قلعه شاداب در بخش شیهون دزفول در استان خوزستان مدت‌هاست به فراموشی سپرده شده و برخلاف هشدارهای فعالان میراث فرهنگی این استان، قلعه شاداب همچنان مورد بی‌توجهی قرار دارد و نیازمند مرمت و حفاظت است. اگرچه وجود چنین آرامستانی برای مسئولان استانی جالب توجه است، کسی صدای تخریبش را نمی‌شنود و برای قرار گرفتن آن در فهرست میراث ملی قدمی برنمی‌دارد.

مهتاب جودکی:  محوطه ایلامی کول فرح در ایذه ناخوش است. نگارکندهای آن بعضی ترک خورده و بعضی دیگر زیر باران فرسوده شده است. این ناخوشی در آستانه ثبت جهانی مجموعه تاریخی ایذه، نه فقط برای مجموعه نگارکندها و کتیبه‌های تاریخی بلکه برای بعضی دیگر آثار باستانی این شهرستان هم تکرار شده است. شهر ایذه درخوزستان درمحاصره نگارکندهای تاریخی است که دور تا دور دشت ایذه را گرفته‌اند و میراث دیگری هم درون محوطه‌های باستانی این شهر قرار دارد. از میان این آثار وضع سه اثر تاریخی کول فرح، طاق طویله و کوشک نورآباد که هریک بازمانده دوره‌های خاصی از تاریخند نگران‌کننده است.

صفحه‌ها