کانال آبرسانی؛ تهدید جدی جوبجی

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ بیش از دو سال از مذاکرات سازمان آب و برق خوزستان با سازمان میراث‌فرهنگی برای عبور کانال آب از محوطه باستانی جوبجی می‌گذرد. محوطه‌ای که از سال 86 تاکنون آثار ارزشمندی از دل آن یافت شده اما سازمان آب و برق خوزستان بدون توجه به ارزش‌ها‌ و اهمیت‌ محوطه همچنان اصرار بر کانال‌کشی آب از روی عرصه جوبجی به مردم محلی دارد.  

هرچند که سازمان میراث‌فرهنگی و پژوهشکده باستان‌شناسی در این سالها موافقت کامل خود را برای عبور کانال از عرصه محوطه جوبجی اعلام نکردند اما اصرارهای سازمان آب و برق خوزستان کار را به جایی رساند که پژوهشکده‌ باستان‌شناسی ناگزیر هیاتی از باستان‌شناسان را به سرپرستی آرمان شیشه‌گر جهت بررسی و شناسایی به جوبحی اعزام کرد. 

«آرمان شیشه‌گر» سرپرست هیات باستان‌شناسی می‌گوید: «سازمان آب و برق خوزستان پیشتر با عبور کانال آب از رودخانه درحالی به محوطه جوبجی رسیده بود که پژوهشکده به محض اطلاع دستور توقف فعالیت‌های عمرانی‌ این ارگان را صادر کرده بود. اما از آنجایی‌که هیچ راه فنی برای عبور کانال و آبرسانی به مردم محلی وجود نداشت، پژوهشکده باستان‌شناسی مجوز بررسی و شناسایی مسیر کانال را صادر کرد.»

آنطور که شیشه‌گر می‌گوید: «این کانال درحالی قرار است، به‌صورت رو گذر از محوطه عبور داده شود که پایه‌های کانال به عمق یک متر در محوطه جانمایی شده است.»  با این حال به گفته سرپرست هیات باستان‌شناسی جوبجی، هنوز نقشه‌های دقیق و اصلی سازمان آب و برق خوزستان برای عبور کانال از محوطه جوبجی به دست باستان‌شناسان نرسیده و تمام کاوش‌هایی که در این یک ماه اخیر انجام گرفته کاملا بر اساس فرضیات بوده است.  

شیشه‌گر معقتد است، پایه‌های کانال قرار است به عمق یک متر در زمین کار گذاشته شوند و باستان‌شناسان هم باید در همان نقطه به فعالیت و نجات‌بخشی بپردازند تا هیچ اثری از آثار تاریخی باقی نماند اما تا این لحظه سازمان آب و برق از دادن نقشه‌های خود به باستان‌شناسان خودداری کرده است. درحال‌حاضر پژوهشکده باستان‌شناسی با نوشتن نامه‌‌ از سازمان آب و برق خوزستان خواسته است که نقشه‌های خود را ارائه کند. به گفته سرپرست هیات نجات‌بخشی جوبجی، اگر سازمان آب و برق خوزستان تا سه‌شنبه 5 اسفندماه سال جاری نقشه‌های خود را ارائه نکند، نه‌تنها کاوش در محوطه جوبجی متوقف می‌شود که اجازه فعالیت و عبور کانال نیز به‌طور کامل منتفی خواهد شد.  

چرا عرصه و حریم جوبجی مصوب نمی شود؟

با این حال فعالان و برخی کارشناسان میراث‌فرهنگی خوزستان همچنان به رویکرد میراث‌فرهنگی نسبت به فعالیت‌های عمرانی در محوطه‌های ارزشمندی چون جوبجی انتقاداتی را وارد می‌کنند. «مجتبی گهستونی با طرح این سوال، چرا با وجود کشف و شناسایی آثار تاریخی مهمی از محوطه باستانی جوبجی عرصه و حریم جوبجی مصوب نمی‌شود گفت: « از سال 86 تاکنون که آثار ارزشمندی از جوبجی در رامهرمز کشف شده اما در این سالها علاوه بر توسعه روستاهای جوبجی و دهیور، کارگاه‌های شن و ماسه، معدن سنگ‌شکن و توسعه کشاورزی اینبار سازمان آب و برق خوزستان درحالی اصرار به عبور کانالی به عرض 40 و طول 140 متر از روی محوطه‌ باستانی جوبجی دارد که عرصه و حریم هنوز ابلاغ نشده است.»

او معتقد است،طبق ضوابط و مقررات عرصه و حریم محوطه باستانی جوبجی رامهرمز، درحالی حفر هر گونه چاه آب، کانال جدید و توسعه و گسترش کانال‌های موجود مطلقا ممنوع اعلام شده که هم‌اکنون ضوابط و مقررات این محوطه در هفت بند مشخص شده ولی به دلیل گم شدن اسناد و مدارک پرونده عرصه و حریم جوبجی در پژوهشکده باستان‌شناسی، تا به امروز این ضوابط مصوب و ابلاغ نشده است.

این درحالی است که سازمان آب و برق به عنوان مجری پروژه سد و کانال‌های پایین‌دست سد رامهرمز در خارج از عرصه، اقدام به حفر کانال‌های متعددی کرده‌ است و اکنون که از دو طرف به محوطه رسیده درخواست دارد که میراث‌فرهنگی با این طرح موافقت کند. گهستونی می‌گوید: «درحال‌حاضر محقق نشدن مفاد تفاهم‌نامه میان سازمان آب و برق و پژوهشکده باستان‌شناسی سبب شده عملیات بررسی و شناسایی محوطه جوبجی هم به تعویق بیفتد.»

به گفته دبیر انجمن تاریانا، چالش‌هایی از این دست در خوزستان بسیار است و لازم است هماهنگی جدی بین استان و پژوهشکده باستان‌شناسی با راه‌اندازی یک دفتر هماهنگی ایجاد شود. چراکه هم‌اکنون روند رسیدگی پرونده‌ها به‌قدری طولانی است که میراث‌فرهنگی در بسیاری از مواقع نمی‌تواند فعالیت‌های خود را اجرایی کند.

شهر: 
دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه