چرا شهرداری خانه های قدیمی با ارزش معماری را کاربری فرهنگی تفریحی نمی‌دهد؟

معاون عمرانی استاندار خوزستان با اعتقاد به اینکه بافت‌های فرسوده در 29 شهر استان خوزستان مشخص شده و مجموعا 3 هزار هکتار است، شهرداران را مکلف کرده تا حداکثر تا دو ماه آینده برنامه خود را برای نوسازی و احیای بافت‌های فرسوده ارائه دهند. این در حالی است که مهم‌ترین مشکل احیای بافت قدیم شهر ، علمی و کاربردی‌ نبودن مطالعات انجام شده توسط دانشگاه به‌عنوان مشاور طرح است. لذا مقرر شده است به‌منظور جبران عقب‌ماندگی کلانشهر اهواز در این زمینه، با صرف هزینه از افرادی که در دیگر شهرهای کشور دارای سوابق کاری در نوسازی بافت فرسوده هستند برای این پروژه در اهواز استفاده شود.

حال به نظر می رسد با توجه به دستورالعمل معاون عمرانی استاندار خوزستان شهرداری اهواز نیز تصمیم گرفته است که به شناسایی بافت فرسوده خود بپردازد. حال آنکه بسیاری از شهرداران نمی دانند که باید بین بافت قدیم شهری و بافت فرسوده تفاوت قائل باشند. این در حالی است که شهرهای شیراز، اصفهان ، یزد، کاشان و... از بافت تاریخی خود بیشترین بهره را می برند.

اگرچه اهواز از جمله شهرهایی است که از بافت قدیمی برخوردار است و تاکنون توجه یی برای احیاء آن نگردیده است و هیچ گاه شهردار بافت قدیم برای آن تعریف نشده است اما شهرداری منطقه یک اهواز از ملکین خانه های قدیمی در مرکز شهر اهواز خواست تا نسبت به اخذ مجوز بهسازی ملک خود اقدام نمایند.

شهرداری منطقه یک اهواز به استناد بند 14 از ماده 55 قانون شهرداری ها که به خانه های منافی زیبایی و موازین شهری می پردازد به مالکین این املاک فرصت داده است تا ظرف 10 روز از تاریخ پنجم اردیبهشت ماه لغایت 10 روز دیگر برای اخذ مجوز بهسازی ملک خود اقدام نمایند.

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان به عنوان تنها انجمن فعال در مرکز استان و رییس کمیته میراث فرهنگی مجمع فعالان حقوق بشر ایران ضمن تشکر از شهرداری اهواز برای ساماندهی خانه های فرسوده از شهرداری اهواز درخواست کرد تا خانه های قدیمی با معماری خاص را در این طرح مورد توجه قرار دهند و با اختصاص اعتباراتی یا ملک را خریداری کرده و یا با اختصاص اعتباری نسبت به مرمت، حفظ و احیاء آن به منظور استفاده فرهنگی و تفریحی اقدام نماید.

شهرداری اهواز تاکنون هیچ خانه تاریخی را در اهواز خریداری و یا مرمت نکرده است که این نشان از عدم شناخت مدیران شهری در شناخت از بافت قدیمی اهواز است. در اهواز هنوز از خانه های دوره قاجار و پهلوی خبری است. کوچه هایی که در دو طرف سنگی هستند و در های چوبی نوازشگر روح عابرین علاقمندی است که دوست دارند تاریخ را لمس نمایند.

در اهواز هنوز می توان ساباط هایی را مشاهده کرد که کمتر اهواز از آنها سراغ دارد. خانه هایی است که از چند حیاط ، باغ، حوض و... برخوردارند ولی کسی به آنها توجه نمی کند. در شهرهای تاریخی شهرداری اقدام به تشکیل شهرداری بافت تاریخی نموده است اما به نظر می رسد در اهواز این تفکر که از فرصت بهینه بافت قدیم استفاده شود وجود ندارد.

در اهواز خانه های ماپار و معین التجار( در اختیار میراث فرهنگی) ، دادرس، نفیسی، سرای عجم، هتل قو، قزلباش ، منازل راه آهن، هشت بنگله ها، منازل بانک ملی، و... ثبت ملی شده اند ولی تاکنون اقدامی عملی برای در اختیار گرفتن آنها از سوی شهرداری صورت نگرفته است.

می گویند که شهرداری اهواز بیش از 4 هزار ملک و زمین دارد. شاید بخش قابل توجهی از آن املاک در بافت قدیمی مستقر باشند. همچنین سازمانها و افرادی نیز از املاکی برخوردارند که یا فرسوده شده و یا به حال خود رها شده اند. به طور مثال چندی پیش مدیر کل راه آهن جنوب در گفت و گویی رودرو عنوان کرد که ما حاضریم با مشارکت بخش خصوصی و یا شهرداری خانه های تاریخی خود را مرمت کرده و یا تا مدت قابل توجهی واگذار نماییم.

اشکال کار در آنجا است که در شهرداری، بافت تاریخی را با بافت فرسوده اشتباه می گیرد و به همین دلیل است که بر عکس شیراز، یزد و کاشان و... نمی توان خانه هایی را سراغ داشت که محلی برای عرضه صنایع دستی و یا به نمایش گذاشتن تاریخ و مردم شناسی همان شهر باشد.

جا دارد شورای شهر به این درک از موضوع برسد و با اتخاذ تصمیماتی از بافت قدیمی و تاریخی اهواز برای رونق بخشیدن به حوزه فرهنگ شهری بهره بگیرد.

سازمان میراث فرهنگی خوزستان وظیفه دارد که با ثبت خانه های تاریخی با معماری خاص آنها را به ثبت برساند و با اختصاص ردیف بودجه یی نسبت به مرمت، حفظ و احیاء آنها اقدام نماید.

اهواز با برخورداری از 35 اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی و دهها اثر تاریخی و چندین جاذبه گردشگری فاقد اداره میراث فرهنگی شهرستان است. این در حالی است که اولین اثری که سال 1310 در اهواز به ثبت در آثار ملی رسید مربوط به بقای شهر تاریخی هرمز اردشیر می باشد.

دسته بندی: