تالاب نیشکر در جنوب اهواز فرصتی تازه برای گردشگری خوزستان

مجتبی گهستونی: از سر ریز آبیاری مزارع دو واحد توسعه نیشکر و صنایع جانبی میزرا کوچک خان و امیرکبیر در مسیر اهواز به خرمشهر تالابی به وسعت 18 هزار هکتار پدید آمده است.
این حوضچه عظیم که به "تالاب نیشکر" معروف شده در حوزه شهرستان خرمشهر واقع است که از سه راهی حسینیه آغاز و تا 10 کیلومتری خرمشهر امتداد می یابد.

تالاب نیشکر بر روی زمین های لم یزرع در جوار مزارع نیشکر قرار دارد که ناشی از 40 درصد زه آب مزارع دو واحد توسعه نیشکر است که باعث گردیده برای صدهها نفر شغل ایجاد شود.
تا پیش از شکل گیری این تالاب "ای سی" آب 35 و در حال حاضر به 7 رسیده است که تنوع و مرغوب بودن ماهیان نشان از زیستگاه مناسب برای این آبزیان است. حضور پرندگان بومی و مهاجر ضمن اینکه باعث تلطیف هوا و کاهش دما می شود از دیگر مزیت های شکل گیری این تالاب است.

تالاب نیشکر ضمن اینکه باعث افزایش پوشش گیاهی منطقه شده در کنترل ریزگردها هم موثر واقع شده است.

آب تالاب از نظر نیترات و نیتریت که شاخص هایی برای وضعیت آب هستند در شرایط مطلوبی قرار دارد و با توجه به اینکه حد مجاز میزان نیتریت و نیترات 60 "پی پی ام" است آب این پساب در پیک ورودی کمتر از 25 "پی پی ام" می باشد.

توجه به زیر ساخت های این دو تالاب علاوه بر اینکه باعث می شود یک مسیر گردشگری جدید احیا شود اشتعال زایی و تامین درآمد و توسعه پایدار را به همراه می آورد.

روزانه دهها ماهی گیر از خرمشهر، آبادان و اهواز به تالاب نیشکر می آیند و با تور پهن کردن اقدام به صید ماهی های شانک، بیاح، کپور و حتی در مواقعی سبور می کنند.

از زمان راه اندازی بعضی واحدهای توسعه نیشکر در جنوب اهواز در سوی دیگر جاده، تالابی فصلی به نام "ناصری" شکل گرفت که با فعال شدن دیگر واحدهای نیشکری این تالاب روز به روز گسترش یافت و تالاب نیشکر به وجود آمد که علاوه بر صیادان حرفه ای، مردم برای تفریح و تفنن به کرانه تالاب می آیند تا ضمن خوش گذرانی اقدام به ماهی گیری با قلاب نمایند.
طی بازدیدی که از این دریاچه در 12 کیلومتری خرمشهر داشتیم با تنی چند از صیادان و خریداران ماهی دیدار داشتیم و به همراه چند صیاد به درون تالاب نیشکر رفتیم تا شاهد صید ماهی از سوی آنان باشیم.

به گفته بعضی خریداران ماهی، در این تالاب بیش از 40 صیاد تور اندازی می کنند که با صید 2 تا 3 تن ماهی در روز، محصول فراهم شده را به دلالان ماهی می فروشند.
بخش هایی از این تالاب با مرز ایران و عراق مجاورت دارد و در محدوده این تالاب واقع شده و از آنجایی که برای نگهداری و بهره برداری از این تالاب که تاکنون مورد حمایت سازمان محیط زیست محیط زیست قرار نگرفته برنامه ای وجود ندارد بیم آن می رود که این تالاب قربانی میادین آینده نفتی شود و با ایجاد تاسیسات نفتی حیات دو دهه ای این تالاب برای همیشه پایان یابد.

در گفت و گویی که با تنی چند از صیادان داشتم آنها از شکل گیری این تالاب در زمین هایی که تا چشم کار می کرد برهوت بود ابراز خوشحالی می کردند. آنها اشاره می کردند که از زمان راه اندازی شرکت توسعه نیشکر که منجر به احیا زمین های شور ازراف روستایشان شده است هم بخشی از خانواده و اقوامشان در آن اشتغال پیدا کرده اند و هم اینکه از این تالاب نوظهور که 15 سال از شکل گیری آن می گذرد امرار معاش می کنند.

از بین این تالاب جاده اهواز – خرمشهر و همچنین راه آهن سراسری خرمشهر به تهران عبور می کند و با توجه به اینکه سالانه صدها هزار نفر کاروان راهیان نور برای بازدید از یادمان های دفاع مقدس بدون آنکه از وجود چنین تالابی خبر داشته باشند از میان این آن عبور می کنند، می توان با اتخاذ تدابیر هوشمندانه، گردشگری را در این تالاب هدفمند کرد.

در گفت و گویی که با مدیر عامل توسعه نیشکر و صنایع جانبی در باره این تالاب داشتم وی وجود چنین تالابی را که سرشار از ثروت است را برای خوزستان غنیمت شمرد و با شکوه ارزیابی کرد و گفت: توجه به این تالاب زیبا که منشا تولید درآمد و اشتغال زایی و شکوفایی اقتصادی برای منطقه است می تواند توسعه پایدار را به همراه آورد.

مهندس نسیم صادقی که با راه اندازی هتل مجهز و نمونه نیشکر و چایخانه سنتی و تاکید بر تاثیری که نیشکر می تواند در حفظ محیط زیست و شکوفا تر شدن گردشگری داشته باشد ثابت کرده مدیر علاقمندی به حفظ محیط زیست و گردشگری است از سرمایه گذاری هنگفت این شرکت در راه حفط محیط زیست گفت و یادآور شد: در 5 واحد توسعه نیشکر که در جنوب اهواز واقع شده 60 هزار زمین وجود دارد که 50 هزار هکتار آن زیر کشت نیشکر رفته است که باعث بوجود آمدن 300 هزار هکتار سطح سبز شده است.

مدیر مهندسی زراعت کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان ارزش صنعتی و طبیعی این تالاب مصنوعی را که از زه آب نیشکر پدید آمده را سرشار دانست و یادآور شد: تالاب نیشکر به دلیل برخورداری از نمک حتی قابلیت تولید نمک صنعتی هم دارد که در این باره متقاضیانی برای بهره برداری از آن داشتیم.

مهندس شعبانعلی باباگلی با اشاره به اینکه افراد و مراکز زیادی متقاضی ایجاد پرورش ماهی در این تالاب هستند اظهار داشت: ما پس از شیلات و محیط زیست مرجع دادن مجوز برای پرورش ماهی هستیم.

تولید 13 هزار تن محصول زراعی در خوزستان این استان را به نخستین استان تولید زراعت تبدیل کرده است که 55 درصد این زراعت به کشت نیشکر در 7 واحد فارابی، سلمان فارسی، دهبل خزایی، میرزا کوچک خان، امیرکبیر، امام خمینی و دهخدا اختصاص دارد.

نیشکر 12 برابر کمتر از دیگر محصولات، دی اکسید کربن تولید می کند که همین موضوع باعث شده تا به ریه خوزستان تبدیل شود. زهاب دو واحد نیشکر میرزا کوچک خان و امیر کبیر در حالی باعث بوجود آمدن یک اکوسیستم جدید شده که زهاب سه واحد نیشکر سلمان فارسی، دهبل خزایی و فارابی به وسیله کانال از مجاور تالاب بین المللی شادگان به سمت خلیج فارس می رود که کشاورزان در مسیر آن کانال از آن زهاب بهره کشاورزی می برند.

در سمتی دیگر زهاب نیشکر واحد دهخدا از طریق کانالی به سمت مرز می رود و زهاب نیشکر واحد امام خمینی به دلیل ای سی استاندارد به رودخانه کارون می ریزد و برای کشت گندم هم از آن بهره گرفته می شود.

شهر: 
دسته بندی: