طبیعت گردی با چاشنی پرنده‌نگری در خوزستان به شگفتیمان افزود

پریتا دائمی: فروردین ۱۳۹۰ بود. خود را برای نخستین بار در خوزستان یافتیم. من به همراه تعداد دیگری از راهنمایان طبیعت گردی ، برای شناسایی بخشی از پتانسیل‌های فرهنگی و طبیعت‌گردی خوزستان به این استان سفر کرده و در این میان به چند سایت مطلوب برای پرنده‌نگری نیز برخورد کردیم.

پس از رسیدن به راه‌آهن اهواز، به همراه مجتبی گهستونی از روزنامه نگاران و راهنمایان محلی ، به سمت شهر شادگان در جنوب اهواز به‌راه افتاده و پس از طی ۷۰ کیلومتر به تالاب بین المللی شادگان رسیدیم. این تالاب بین سه‌راهی دارخوین در جاده اهواز ـ آبادان و شهر شادگان واقع شده و روستاهای "صراخیه" و "رْگبه" نیز از روستاهای هم‌جوار تالاب هستند. با هماهنگی یکی از ساکنان روستای صراخیه ــ آقای فرسایی ــ به گشت‌زنی با قایق داخل تالاب پرداخته و در شگفت از پرواز "گلاریول‌ها"، "حواصیل‌های زرد" و ... در اطراف خود به پیش رفتیم.

پسرک قایق‌ران پرندگانی را با نام «چرسو» به ما نشان داد که متوجه شدیم نام محلی چوب پا است. او نام محلی تعداد دیگری از پرندگان تالاب را به ما گفت. مانند «شیجه» که همان "اردک مرمری" مظلوم خودمان است. همان‌که می‌توانید سراغش را از زنان روستایی بگیرید که در کنار جاده به فروش شکارشدة آن می‌پردازند. همچنین، "دراج" را که نمی‌دانم چرا آن را «حیله» می‌نامند! و ای کاش که تنها حیله‌ای که به تالاب زده شده همان می‌بود و نبود تخریب‌هایی چون ورود بیش از حد فاضلاب‌های صنعتی و کشاورزی...


گلاریول بال سرخ – شادگان – عکس از راضیه مشایخ


حواصیل ها – پامنار - عکس از راضیه مشایخ

جزیرة کوچکی در وسط تالاب است که با هماهنگی مسئولان محلی امکان چادرزدن به قصد شب‌مانی در آن وجود دارد و اگر اسکان در چادر از حوصله‌ات خارج بود، یافتن اتاقی در روستا چندان سخت نیست.

گذر دومی که در مسیر ما جای مناسبی برای پرنده‌نگری به نظر می‌رسید، منطقة شکار ممنوع "اُم‌الدِبِس" و "میش داغ" نزدیک مرز عراق بود. بدین منظور از اهواز به سمت سوسنگرد در شمال غربی اهواز رفته و از سوسنگرد جاده‌ای را که به سمت بستان و چزابه می‌رود در پیش گرفتیم. کمی پس از سوسنگرد در سمت راست جاده، مضیف زیبای حصیری نشان از رسیدن به روستای بردیه دارد. مضیف نام نوعی اقامتگاه محلی است که تمام مصالح ساخت آن حصیر است و همان‌طور که از نامش پیداست محل پذیرایی از میهمانان محسوب می شود. علی حیدری از ساکنین روستای "بردیه" که با طبیعت منطقه آشناست، با ما در ادامة جاده همراه می‌شود.


ماهی خورک سینه سفید – پامنار – عکس از راضیه مشایخ

حدود ۵ کیلومتر از بستان که بگذری، جاده‌ای زیبا نمایان می‌شود که انبوهی درختان "کهور و آکاسیا"در دو طرف جاده غافلگیرت می‌کند. اینجا جنگل‌های ام‌الدبس است. جایی‌که تپه‌های شنی به درختان انبوه پیوند می‌خورد و می‌توان لیکو، چکاوک بیابانی، سنگ چشم و پرندگان مهمان از کشور همسایه را در آن به تماشا نشست.

اگر بخواهی بدون توقف از اهواز به اینجا بیایی حدود دو ساعت زمان می‌برد، اما بد نیست توقفی در بردیه داشته باشی تا ضمن استراحت در مضیف با مراسم قهوه‌خوری نیز آشنا شوی.


حواصیل زرد – شادگان – عکس از راضیه مشایخ


حاشیه تالاب شادگان – عکس از پریتا دائمی

در بخش بعدی سفرمان، رهسپار شرق خوزستان شدیم که اکثر مردمانش بر خلاف اقوام عرب غرب و جنوب خوزستان، بختیاری بودند. از اهواز به سمت باغ ملک و ایذه رفته و وارد جادة ایذه ـ کول‌فرح شدیم. در یک‌ونیم کیلومتری شمال ایذه، قدم به یونجه‌زار تالاب پرچستان یا میانگران گذاشته و آرام‌آرام پیش رفتیم تا جایی که تا زانو در آب فرو رفتیم و صدای اردک‌ها و غازها بود که در کوه‌های زیبای مْنگشت طنین‌انداز می‌شد و ما با تعقیب حرکات یک جفت "کشیم"، روحمان را پرنده‌درمانی می‌کردیم و همان‌جا بود که پرواز با وقار حواصیل ارغوانی از جلوی چشمانمان بر شگفتیمان افزود...


تالاب میانگران - عکس از پریتا دائمی

در بخشی از سفر، سری به جنگل‌های منطقة حفاظت‌شده و پناهگاه حیات‌وحش کرخه زدیم. این جنگل‌ها در دو سوی رود کرخه در شمال غربی شوش(پنج کیلومتری جادة اهواز ـ شوش) واقعند و کمی که در کنار رود بنشینی، بی‌شک ماهی‌خورک "سینه سفید" و "ابلق" را در میان درختان پده و سریم و رملیک می‌بینی و صدایش را که آنقدر بلند است که حتی از این سوی رودخانه نیز می‌شنوی.


پامنار - عکس از پریتا دائمی


تالاب میانگران - عکس از پریتا دائمی

در بخش آخر سفر، پا به کهن روستای پامنار گذاشتیم که در فاصلة ۴۵ کیلومتری شمال دزفول قرار داشته و در مجاورت دریاچة سد دز و پشت کوه‌های شاداب و تنگوان واقع شده است. این منطقة رویایی، مکانی بکر برای قایق‌رانی، کوه‌پیمایی در میان کوه‌های زاگرس و کمپینگ در جزیره‌ها و سواحل مقابل دریاچه است. از این رو، با هماهنگی ابوطالب شهی زاده، راهنمای ساکن روستا، در جزیره‌ای ۴ هکتاری در دریاچه چادر زدیم و از هم‌نشینی با ساکنان آن لذت بردیم. ساکنانی مهمان‌نواز همچون روباه، تشی، تیهو، لیکوی خوزی، لک‌لک، یک جفت دلیجه و دسته حواصیل‌هایی که هر از گاهی به مهمانی ما سری می‌زدند…


جنگل های ام الدبس – عکس از پریتا دائمی

شهر: 
دسته بندی: