موزه

مدیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بهبهان از تعطیل شدن موزه اشیای تاریخی این شهرستان خبر داد. یدالله نقی‌زاده در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان اظهار کرد: موزه اشیای تاریخی این شهرستان به علت درخواست مالک مبنی بر تخلیه بنا و قطع آب و برق آن برای بیان اعتراض خود از دو شب پیش تعطیل شده است.

خبرگزاری فارس: مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان از احداث موزه منطقه‌ای این استان در جزیره شادی اهواز خبر داد.

صادق محمدی امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در اهواز گفت: برای احداث موزه منطقه‌ای خوزستان، زمین جزیره شادی اهواز از سوی سازمان آب و برق استان به سازمان میراث فرهنگی تحویل شد اما این موضوع هنوز مورد تصویب نهایی قرار نگرفته است و در حال گذراندن مراحل پیگیری قطعی‌شدن آن هستیم.

وی زیربنای این موزه را 12 هزار مترمربع عنوان کرد و افزود: در سفر اخیر رئیس‌جمهوری به این استان یک میلیارد تومان اعتبار از منابع ملی برای احداث این موزه اختصاص یافت. محمدی گفت: همچنین انبار امن برای نگهداری اشیای باستانی با‌ ارزش که از مصوبات سفر اول هیئت دولت به خوزستان بود، در کنار این موزه ساخته می‌شود که برای احداث آن نیز 150 میلیون تومان اختصاص یافته است.

وی افزود: مطالعات احداث این موزه سال گذشته انجام شده است و به‌محض تحویل زمین از سازمان آب و برق، عملیات احداث آن آغاز می‌شود.
به‌ گفته مدیر میراث فرهنگی خوزستان، این موزه شامل بخش‌های موزه اشیای تاریخی، صنایع دستی، مردم‌شناسی و دفاع ‌مقدس است که آثاری از سایر استان‌های جنوب غرب کشور در آن نگهداری خواهد شد.

«عملیات اجرایی موزه منطقه ای خوزستان آغاز می‌شود

1 دی 1387 - با تامین اعتبار در دور دوم سفر هیات دولت به استان خوزستان عملیات اجرایی موزه منطقه ای استان خوزستان به زودی آغاز خواهد شد. صادق محمدی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان با بیان مطلب بالا به میراث آریا (CHTN) گفت: یک میلیارد تومان اعتبار به منظور انجام عملیات اجرایی موزه منطقه ای استان اختصاص یافت. وی افزود: مطالعات راه اندازی این موزه از جمله مصوبات دور نخست سفر ریاست جمهوری به استان است که توسط سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان انجام شد. رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان اضافه کرد: این موزه در یکی از بهترین نقاط شهر اهواز (وسط رودخانه کارون) احداث خواهد شد.»

همانگونه که در خبر بالا خواندید، برای نخستین بار در تاریخ، کارشناسان، دانشمندان، باستانشناسان، مهندسان، و دیگر افراد درگیر در پروژه ساخت موزه منطقه ای خوزستان اعلام نمودند که بهترین! مکان ساخت موزه منطقه ای خوزستان، درست وسط رودخانه کارون است! آن هم در جزیره ای که بر اثر لرزش یک گسل به وجود آمده است.

این جزیره همانگونه که در نقشه بالا دیده می‌شود، به جز یک پل که به تازگی ساخته شده است هیچ راه دیگری برای ارتباط با خشکی ندارد و دورتادور آن کارون است، و این یعنی نم و رطوبت و فرسایش تدریجی و نابودی آثار تاریخی از یک سو، و از سوی دیگر نبود دسترسی مناسب به موزه در صورت بروز سیل، آتشسوزی، یا هرگونه رخداد تهدید کننده.

البته با توجه به دیدگاه‌هایی که سازمان میراث فرهنگی کشور درباره ساخت سد سیوند، جره، و سلمان فارسی؛ ساخت راه آهن در کنار نقش رستم، تله کابین بر روی طاق بستان، مترو اصفهان از زیر چهارباغ، مترو اهواز از درون هرمزاردشیر، دینامیت گذاری در حریم زیگورات چغازنبیل، ساخت زمین فوتبال در حریم باستانی شوش! دادن مجوز برای گودبرداری به عمق 6 متر به پهنای 10 هکتار در حریم باستانی شوش، ووو تا کنون ابراز نموده، باید چه انتظاری داشت؟

این جزیره که میان شهروندان اهوازی به جزیره شادی شناخته شده است، چندین سال پارک بوده و پس از ویرانی و چند سالی رها شدن به حال خود، در زمان مدیریت مهندس شمسایی، شهردار کنونی کلانشهر اهواز، در سازمان آب و برق خوزستان، پی و دیواره‌های یک موزه آب (با توجه به نقش دیرینه آب در جلگه خوزستان، و ساخته شدن ده‌ها سد، پل‌، آسیاب، و قنات‌ از دوران هخامنشیان تا به امروز) در آن ساخته شد (اگر به نقشه بالا نیز دقت کنید جزیره مانند یک قطره آب است)، ولی پس از پایان ریاست مهندس شمسایی پروژه ساخت موزه آب بدون پشتیبان به حال خود رها شد تا اینکه خبر از ساخت موزه منطقه ای خوزستان به میان آمد.

در این هنگام استانداری خوزستان که درخواست واگذاری زمین برای ساخت موزه منطقه ای را از سوی سازمان میراث فرهنگی داشت، ساختمان نیمه کاره موزه آب را به سازمان میراث فرهنگی پیشنهاد می‌دهد و این پیشنهاد از سوی سازمان پذیرفته می‌شود.

هرچند، سازمان میراث فرهنگی نخستین گزینه خود را ساختمان دانشکده ادبیات دانشگاه شهید چمران می‌دانست، ولی با رد درخواست سازمان میراث فرهنگی از سوی دانشگاه شهید چمران، هیچ کاری انجام نشد و همه چیز به دست فراموشی سپرده شد.

ساختمان یاد شده که به نام ساختمان سه گوش شناخته شده است ترکیبی از هنر ایرانی و اروپایی است که معماران از آن به نام سبک تلفیقی یاد می‌کنند؛ این ساختمان در حدود هفتاد سال پیش به دست بانک ملی ایران ساخته شده و در سال 1336 به دانشگاه جندی شاهپور اهواز فروخته شده است.

پیشتر نیز تلاش‌های سازمان میراث فرهنگی برای مرمت این ساختمان که در پی رخدادهای گوناگون و نگاهداری نامناسب مسئولان دانشکده زیان‌های فراوانی را دیده، به دلیل همکاری ننمودن مسئولین دانشگاه ناکام مانده است. ولی اکنون با به سرانجام رسیدن ساخت دانشکده تازه ادبیات در دانشگاه شهید چمران و بیکار ماندن این ساختمان از سال آینده، شاید بتوان دوباره بر سر کاربری این ساختمان پافشاری نمود.

ولی چیزی که اکنون دیده می‌شود این است که سازمان میراث فرهنگی خوزستان تلاش دارد به گواه دانشمندان و مهندسانی که در اختیار دارد، بدترین مکان جهان برای ساخت موزه را "بهترین" مکان اعلام ‌کند، آن هم برای موزه ای که باید پاسدار آثاری چندین هزار ساله و بی همتا باشد. اینجاست که باید گفت با سد سیوند، آب نزد آثار باستانی رفت ولی اینک آثار باستانی به نزد آب می‌روند، شگفتا!

گذشته از همکاری ننمودن مسئولین دانشگاه، آیا نباید از خود برسیم چرا جانمایی چنین موزه ای باید اینچنین بدون بررسی و کارشناسی انجام شود؟ آیا در خوزستان با این بزرگی، جایی بهتر از وسط رودخانه خروشان کارون برای چنین موزه ای نیست؟ گویا تنها نهادی که اهمیت این موزه برای آن روشن نیست، خود سازمان میراث فرهنگی است!

وانگهی موزه آب نیز نباید فراموش شود. موزه آب خوزستان اگر ساخته می‌شد، با پوشش دادن یکی از مهمترین ویژگی‌های تمدن ایرانی که همانا مدیریت آب و ساخت سیستم‌های آبیاری از زمان باستان تا به امروز است، می‌توانست یکی از مهمترین موزه‌‌های کشور شود. ولی هزاران بار افسوس که تغییر در مدیریت سبب فراموشی این موزه شد.

در عکس زیر جزیره شادی به همراه دیواره‌های بتنی موزه آب و پلی که به تازگی برای دسترسی به جزیره ساخته شده است دیده می‌شوند؛ پلی که البته ساخت آن نیز بدون توجه به بافت قدیمی شهر اهواز بوده و یکی از قدیمی ترین رستوران‌های اهواز را از بین خواهد برد.

نکته مهم دیگر در این باره، بودجه ساخت این موزه است؛ محمدی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، و گردشگری خوزستان در حدود دو سال پیش، خبر از تصویب یک بودجه 10 میلیارد تومانی برای ساخت موزه منطقه ای داده بود.

«رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خوزستان:
یک‌صد میلیارد ریال به موزه‌ی منطقه‌یی استان اختصاص یافته است

18 آذر 1385 رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خوزستان گفت: موزه‌ی منطقه‌یی در این استان احداث می‌شود. به گزارش گروه دریافت خبر ایسنا، صادق محمدی افزود: با سفر مدیر اداره کل موزه‌های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به خوزستان، یک‌صد میلیارد ریال برای احداث و راه‌اندازی موزه‌ی منطقه‌یی در خوزستان اختصاص یافت...

... محمدی درباره‌ی احداث موزه‌ی منطقه‌یی خوزستان، اظهار کرد: در جلسه‌ای که در دفتر معاون عمرانی استانداری با حضور مقدس و نصرتی درباره‌ی بررسی احداث موزه منطقه‌یی در خوزستان برگزار شد، مقرر شد، اداره کل موزه‌ها یک‌صد میلیارد ریال برای احداث و راه‌اندازی موزه‌ی یادشده اختصاص دهد. همچنین قرار شد، با همکاری معاونت عمرانی استانداری، زمینی مناسب برای راه‌اندازی موزه‌ی منطقه‌یی خوزستان در اهواز درنظر گرفته شود...»

اینک با گذشت دو سال بودجه به یک دهم کاهش یافته است؟ آیا هنگامی که برای ساخت یک ورزشگاه فوتبال 200 میلیارد تومان هزینه می‌کنند باید برای یک موزه 1 میلیارد تومان هزینه کرد!؟

با توجه به موارد گفته شده، اگر به راستی قرار است موزه ای با چنین ارزش و اهمیتی در آن شرایط ساخته شود، بهتر است که هرگز ساخته نشود! ولی اگر مسئولین فرهنگی کشور به این نتیجه رسیده اند که موزه‌ها سبب پایندگی ریشه‌های هر ملت می‌شوند، باید همه به ویژه مسئولین دانشگاه شهید چمران و سازمان میراث فرهنگی خوزستان، در تلاش باشند که برپایی موزه منطقه ای خوزستان به بهترین شکل ممکن انجام شود، نه اینکه شیر بی یال و دمی بر پا کنیم که خود سبب نابودی آثار تاریخی شود.

 

تاریانا، انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان

با پایان یافتن عملیات نجات‌بخشی و مرمت بخشی اشیاء گنجینه جوبجی94 شیء یافت شده از تپه تاریخی جوبجی در دهمین گردهمایی باستان شناسی کشور به نمایش درمی‌آید.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی با پایان یافتن عملیات نجات بخشی و مرمت بخشی از مجموعه اشیاء یافت شده از محوطه تاریخی جوبجی در رامهرمز از سوی بخش مرمت موزه ملی ایران 94 قطعه از این مجموعه همزمان با برپایی دهمین گردهمایی باستان‌شناسی در موزه مردم شناسی خلیج فارس به نمایش در می‌آید.

"آرمان شیشه‌گر" سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه تاریخی جوبجی با اعلام این خبر گفت: « بیش از نیمی از 600 قلم شیء انتقالی به موزه ملی شامل حلقه‌های طلایی منسوب به حلقه‌های قدرت، انواع پولک، دگمه، مهره و آویز، پیکرک‌های انسانی، دستبند، مهرهایی از جنس عقیق، کاسه و ظروفی از جنس مفرغ، نفره و سفال که از سوی کارشناسان پرتلاش بخش مرمت موزه ملی مورد نجات بخشی و مرمت قرار گرفته است. به گفته وی 60 قلم شیء طلایی و 34 شیء مفرغی، نقره ای، سفالی و سنگی برای نمایش در بندرعباس انتخاب شده است.»

مهناز گرجی مسئول بخش مرمت موزه ملی در خصوص مرمت این اشیاء گفت: « عملیات نجات بخشی و مرمت این اشیاء از بهمن ماه سال گذشته آغاز شده و هنوز ادامه دارد. »

به گفته وی از مجموعه یاد شده آثار زرین به طور کامل مورد رسیدگی حفاظتی قرار گرفته و اشیاء فلزی نقره ای و مفرغی نیز که به دلیل شرایط نامساعد خاک دچار خوردگی و به واسطه رسوبات موجود کاملاً بهم چسبیده شده بودند نجات بخشی و مرمت شده‌اند.

در بهار سال 1386 به طور اتفاقی، آرامگاهی مربوط به دوره ایلام نو مرحله 3 585 تا 539 قبل از میلاد در روستای جوبجی رامهرمز کشف شد. آرمان شیشه گر سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه این کشف را یکی از بزرگترین دستاوردهای باستان‌شناسی تمدن ایلام و ایران اعلام کرد.

وی با تأکید بر اینکه یافتن هر نشانه‌ای از تمدن ایلام، حلقه‌های ناشناخته این حوزه عظیم تمدنی را کاملتر می‌کند و این آرامگاه از این نظر حائز اهمیت است گفت: « گور نهاده‌ها معرف مسائل مالی، سیاسی و اجتماعی آن دوران و حکومت ایلام در سال‌های پایانی اقتدار ایلامی‌ها در دشت خوزستان به شمار می‌رود. »

به گفته شیشه‌گر با تداوم اجرای امور حفاظتی و مرمتی مجموعه آثار فلزی نکات بارزی از فناوری فلزکاری دوره یاد شده مشخص شده و از سوی دیگر بواسطه آشکار شدن جزییاتی ویژه از برخی از این اشیاء، زمینه مطالعات اعتقادی و آیینی مردم آن دوره نیز فراهم شده است.

« موزه مردم‌شناسی رامهرمز با همکاری انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی و اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این شهرستان راه‌اندازی می‌شود. »

منصور معتمدی ـ مسؤول انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی رامهرمز ـ در گفت و گو با خبرنگار ایسنا در خوزستان اظهار کرد:« با تلاش‌هایی که انجمن دوستداران میراث فرهنگی و اداره میراث فرهنگی انجام داده‌اند موزه مردم‌شناسی به زودی افتتاح خواهد شد. »