زیست بوم

تخریب بیش از ۵۰۰ هکتار از زمین‌های دشت حاصلخیز عقیلی

gotvand_dam_aghili_desert_01 مجتبی گهستونی به خبرنگار پایگاه خبری فضای سبز و محیط زیست ایران (سبزپرس) گفت: صدها کامیون به صورت شبانه روزی انتقال خاک مرغوب این اراضی و شن، ماسه و سنگ های کف رودخانه را انجام می دهند تا سد «گتوند علیا» را برای آبگیری سال آینده آماده کنند.

او افزود: تخریب محیط زیست دشت عقیلی در حالی صورت می گیرد که طبق گفته مسئولان، سد گتوند با به کار گیری تعداد ۴۰۰ دستگاه کامیون که فقط در بدنه سد، عملیات خاک ریزی را انجام دادند و در مجموع بیش از ۱۳۰۰ دستگاه ماشین آلات سنگین، راندمان خاک ریزی در دی ماه سال جاری نسبت به ماه های مشابه در سال گذشته ۴ برابر افزایش یافته و رکورد بی نظیری در کشور به ثبت رسید.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار داشت: برای سد گتوند علیا که به عنوان بلندترین سد خاکی کشور درحال اجرا است،۳۱ میلیون متر مکعب خاک ریزی پیش بینی شده است.  ادامه »

صدای شیون زمین را کی باید شنید؟

مال آقا بسیاری از ما روزهای پایانی هفته را به امید اندکی آرامش به جنگل و دشت و کوه و رود و دریا پناه می‌بریم، به زمینی که دور از دسترس انسان، پاک و آسوده مانده است، تا پناهی باشد برای کسانی که خود را در جنگل خودساخته آهن و بتون زندان کرده اند.

در خوزستان، روستای «مال آقا» نامی آشنا برای مردم شهرهای بزرگ است. «مال آقا» در یک دره کوچک کنار یک رودخانه جای دارد و هر روز هفته میزبان بسیاری از مردم خسته از شهر است.

ولی افسوس که همانند بسیاری دیگر از پناهگاه‌های مردم فراری از شهر، «مال آقا» نیز دور از دسترس بی‌فرهنگی برخی از دشمنان طبیعت نیست. هر روز سیل خروشانی از زباله‌های شهری، که بیشتر نیز بازیافت نشدنی هستند، به سوی «مال آقا» جاری می‌شود، و به جز مردم روستا هیچ کسی یا سازمانی برای پاکسازی آنها تلاش نمی‌کند.  ادامه »

30 هکتار از تالاب تاریخی شیمبار شهرستان اندیکا در استان خوزستان در آتش سوخت

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان از آتش سوزی در محوطه حفاظت شده و تاریخی تالاب شیمبار در مناطق شمالی استان خوزستان خبر داد.

مجتبی گهستونی گفت: براثر این آتش سوزی که صبح روز 19 مرداد و به مدت 10 ساعت و در نزدیکی روستای" بوانا "به طول انجامید که بر اساس نظریه اداره منابع طبیعی بیش از30 هکتار از گونه‌های گیاهی این تالاب از بین رفت.

وی به دلایل مختلف وقوع آتش‌سوزی در چنین مناطقی اشاره کرد و افزود: گرمای هوا، سوء استفاده بعضی افراد سودجو برای تغییر کاربری و تسهیل در عبور حیوانات ، بی احتیاطی عشایران، روشن کردن آتش از سوی بعضی مسافران گذری از جمله دلایل آتش سوزی در این منطقه است.

گهستونی بیان داشت: طبق گفته جناب آقای کریمی رییس اداره محیط زیست مسجد سلیمان به دلیل اسقرار محیط بانان این اداره که شبانه روز در منطقه حفاظت شده شیمبار مستقر هستند بلا فاصله این آتش سوزی به مسئولین مربوطه گزارش شد که در این مورد به چند نفر مضنون هستیم و پرونده های قضایی آنان را که از گذشته موجود است مورد بررسی قرار دادیم.  ادامه »

طی 8 سال 156 بار گرد و غبار خوزستان را فرا گرفته است

پس از دو سال خشک سالی و 8 سال بارش گرد و خاک های بسیار از ناحیه عراق ، عربستان و سوریه که پس از ورود به خاک ایران ،از خوزستان به سایر نقاط کشور سرایت می کند استاندار خوزستان ، سازمان محیط زیست کشور و نمایندگان کمیسیون کشاورزی و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفته اند که گزارشات ارائه شده مربوط به پدیده گرد و غبار را در مجلس مطرح نمایند تا راهکارهای عملی برای انجام اقداماتی در استان خوزستان ، کشور و کشورهای همسایه، اتخاذ گردد.

به جز استانهای جنوبی و جنوب غربی ، خوزستان از سال 80 با پدیده گرد و غبار مواجه بود و در سال 81، 10 نوبت، در سال 82، 11 نوبت، در سال 83، 9 نوبت، در سال 84، 12 نوبت، در سال 85، 19 نوبت، در سال 86، 31 نوبت، در سال 87، 55 نوبت و در سال 88، تاکنون 9 نوبت در خوزستان این پدیده اتفاق افتاده است.

به گفته کارشناسان میزان حداکثر غلظت ذرات گردوغبار و مواد آلاینده در هوا را در سال‌های مختلف در استان متفاوت است به گونه یی که در سال گذشته در یک نوبت، غلظت گردوغبار به 9 هزار و 360 میکروگرم بر مترمکعب رسید.  ادامه »

نابودی 100 هکتار زمین حاصلخیز کشاورزی برای چه؟

تخریب 100 هکتار زمین‌های کشاورزی گتوند پس از تخریب محوطه های باستانی به منظور ساخت سد گتوند علیا در خوزستان، اینبار نوبت به تخریب 100 هکتار از اراضی مرغوب عقیلی رسید.

100 هکتار از اراضی حاصلخیز دشت عقیلی به عمق 5 متر گودبرداری شده است تا در ساخت سد گتوند علیا که قرار است در سال 1389 آبگیری شود مورد استفاده قرار بگیرد.

تخریب صدها اصله درخت ، از بین رفتن 100  هکتار از اراضی کشاورزی ،جلوگیری از کشت صدها تن محصول صیفی همچون هندوانه ، گوجه، خیار، پیاز و.. در طول سال، ایجاد ناهمگونی منظری در دشت عقیلی، بیکار کردن دهها نفر و چندعامل مخرب دیگر نتیجه گودبرداری 100 هکتار از اراضی دشت حاصلخیز عقیلی است.

گودبرداری از 50 هکتار این اراضی توسط مجریان سد گتوند علیا که  شرکت توزیع منابع آب و نیروی ایران کارفرما آن است  در جوار روستای " پشت درب علیا" که که روبروی امام زاده محمد بن زید موسوم به موم زرد قرار دارد به صورت غیر قانونی صورت گرفته است. در این محوطه 100 هکتاری تنها جان چند درخت که به تعداد انگشتان دو دست می باشد حفظ شده است. مجریان سازنده سد گتوند علیا اراضی این دشت مرغوب را در سال 1382 هکتاری چهارمیلیون و سیصد هزار تومان از کشاورزان خریداری کرده اند.

این زمین‌ها به فروش رفته از سوی طایفه گله که با قیمت خیلی خوب و مناسبی همراه  با چند شرط به شرکت توزیع منابع آب و نیرو واگذار شده باعث گشته که این تخریب که با خارج کردن این میزان اراضی از گردونه کشاورزی و دامپروری همراه بوده در حالی اتفاق بیافتد که مدیر کل منابع طبیعی خوزستان از واگذلری هفت هزار هکتار اراضی ملی خوزستان به روستائیان به منظور کشاورزی ،دامداری و باغبانی خبر بدهد.  ادامه »

حضور سخنگوی تاریانا در گردش انجمن مبارزه با آلودگی محیط زیست

جمعه بیست و نهم آذر خیلی سرد بود. خسته جسمانی از برگزاری تور روز پی در ایذه و شیوند باید به دشت شیمبار در 100 کیلومتری مسجدسلیمان می‌رفتم.

برگزاری گردش  شیمبار از چند روز پیش با پیگیری تنی چند از مسئولین انجمن مبارزه با آلودگی محیط زیست برگزار شد. در این گردش از من (مجتبی گهستونی) دعوت شد تا به عنوان راهنما در خدمت دوستان باشم و توضیحاتی پیرامون شمیبار و ویژگی های آن ارائه دهم. سفر به شیمبار ساعت 6 صبح آغاز شد ، سرمای هوا باعث شد که هر کسی در جای خود کز کند و به انتظار آفتاب بنشیند. اعضاء ایستادگی در برابر سرمای هوا را بر رفع گرسنگی ترجیع دادند و مصمم شدند تا بالا آمدن خورشید صبحانه نخورند. به همین دلیل صبحانه را در مقابل سد گدار میل کردیم. برای اینکه از فرصت استفاده شود حرکت خود را آغاز نموده و حوالی ساعت 12:30 به شیمبار رسیدیم.   ادامه »

کارون خسته و بیمار است

رودخانه کارون، یکی از کهن ترین رگ‌های خلیج همیشه پارس است؛ بزرگترین رودخانه ایران زمین، کارون خروشان، از هشت هزار سال پیش تا کنون میزبان مردمانی گوناگون از سراسر گیتی پهناور بوده است، ولی پس از چندین هزار سال، اکنون برای نخستین بار کارون دیگر خروشان نیست. کارون خسته و بیمار است، کارون میهمانان خوبی ندارد، رودخانه ای که از کوه‌های استوار زاگرس تا آب‌های درخشان خلیج پارس جاریست در راه سه میلیون نفر میهمان دارد، در پنج شهر، و دروغ نیست اگر بگوییم هیچ کدام از آنان برای کارون دل نمی‌سوزانند، هنگامی که آن را اینچنین زار و پریشان می‌بینند.

شاید با دیدن این عکس‌ها بیشترین موردی که به چشم آید خشک بودن کارون باشد، ولی در کنار لایروبی نشدن، انتقال آب سرشاخه‌ها، ساخت چندین سد، و خشکسالی، کارون از آلودگی‌های شهری نیز رنج می‌برد. به ویژه کلانشهر اهواز که یک سوم جمعیت استان خوزستان را در خود جای داده است و روزانه ده‌ها مترمکعب پساب کارخانجات و شهر را در کارون می‌ریزد، و هیچ برنامه اجرایی و اثرگذاری برای پاکسازی و درمان کارون ندارد. 

اگر کاری انجام نشود، کارونی که ما برای آیندگان به ارث خواهیم گذاشت کوچکترین همسانی ای با کارونی که نیاکان ما برایمان به ارث گذاشتند نخواهد داشت، افسوس...





پشت اداره کل پست استان خوزستان، افزون بر انباشت گل و لای و پدید آمدن چند جزیره کوچک، آلودگی به مواد شیمیایی سیاه رنگی نیز دیده می‌شود.



2 کیلومتر دورتر، در کنار پل کیانپارس، باز هم همان آلاینده‌های شیمیایی سیاه رنگ در آب دیده می‌شوند.







زباله‌های شهری مانند ظروف یک بار مصرف، به همراه لجن، در کنار تنها هتل چهار ستاره شهر اهواز، آیا سیمای شایسته ای از شهر را به میهمانان داخلی و خارجی هتل نشان می‌دهد؟




همان جا، به همراه چشم انداز جزیره‌های کوچک و بزرگی که سر از آب بیرون آورده و مانند دوره ژوراسیک به حال خود رها شده اند.


 

کارون یکی از کهن ترین میراث طبیعی ماست، و چنین حال زار و پریشانی هرگز شایسته او و وارثان کنونی آن نیست؛ با امید آنکه مسئولین، به ویژه سازمان آب و برق خوزستان، به عنوان نهاد مسئول رودخانه کارون، برنامه ای ملی برای درمان و نگاهداری کارون بیاندیشد.

 

آبشارهای تاریخی شوشتر در حال خشک شدن هستند

شوشان: مسئول دفتر فنی پایگاه سازه های آبی شوشتر گفت: به دلیل کمبود نزولات جوی و کم آبی، آبشارهای تاریخی شوشتر در حال خشک شدن بوده و در معرض تخریب قرار دارند. علی محمد چهارمحالی اظهار داشت: طی چند وقت اخیر و به دلیل کمی بارش باران، آبشارهای تاریخی شوشتر تقریبا خشک شده و در معرض تخریب قرار دارند.

وی با بیان اینکه آبشارهای شوشتر از سازه هایی می باشد که با آب سر و کار دارد افزود: در صورتی که این آبشار بدون آب بماند دچار فرسودگی و تخریب خواهد شد.

مسئول دفتر فنی پایگاه سازه های آبی شوشتر گفت: در حال حاضر شروع به پاکسازی مجراهای آب در این آبشارها کرده ایم و این تنها کاری است که می توان در این موقع انجام داد، البته مطلب تاسف بارتر این است که بخاطر کم آبی، فاضلاب های شهر بیشتر از آب های آبشار شده است و این موضوع برای این اثر که در شرف ثبت جهانی قرار دارد جای نگرانی است و همه این موارد به انتقال آب از سرشاخه های کارون بر می گردد.

چهارمحالی در پایان به شوشان گفت: ادامه این روند و کمبود آب برای این اثر تاریخی مرگبار خواهد بود که امیدواریم برای این مشکل چاره اندیشی معقولانه ای صورت گیرد.

بیانیه پایانی شرکت کنندگان در چهارمین همایش علمی انجمن موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع

فاجعه سد های تخریب گر زیست محیطی ، چه فردایی را رقم خواهد زد

رده 132 بعنوان جایگاه ایران در زمینه حفاظت از محیط زیست نشان می دهد که کشور عزیزما  از 90 درصد کشورهای جهان در این زمینه عقب تر است و ما از بابت بی توجهی به محیط زیست، جزء تخریب یافته ترین کشورهای جهان بشمار می رویم. این درحالی است که ایران از معدود کشورهایی است که در قانون اساسی خود حفاظت از محیط زیست را تاکید کرده است. در اصل 48 قانون اساسی رعایت بدون تبعیض بهره برداری ازمنابع طبیعی تاکید شده است و در اصل 50 حفظ محیط زیست وظیفه عمومی تلقی شده و فعالیت های اقتصادی و غیرآن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیرقابل جبران آن ملازمه پیداکند ممنوع اعلام شده است. همچنین اصل 44 قانون اساسی لزوم تداخل و تعامل بخش های خصوصی و تعاونی در کلیه فعالیت ها را الزامی می سازد. ایران از امضاکنندگان دستورکار 21 گردهمایی سران زمین ریودوژانیرو در 1992 بود و نیز در 1994 ایران پیمان مقابله با بیابانزایی را امضاکرد. رویکرد سازه ای عرضه آب، ناقض قوانین و تعهدات یادشده است و سدسازی از عوامل تخریب محیط زیست بشمار می رود که آسیب جبران ناپذیری به آبخیزها، کوهستان ها، جنگلها و رودخانه ها تا سیلابدشتها، دهانه ها، تالاب ها، دریاچه ها، ودریاهای کشور وارد کرده است .  ادامه »

نگاهی علمی به 50 روز گرد و خاک در خوزستان

فراگیر شدن پدیده گرد و غبار در استان خوزستان و گسترش این پدیده به سایر استان‌های غربی، جنوبی و حتی مرکزی، نگرانی های موجود را افزایش داده است. طبق گزارش روزنامه محلی روزان از مهرماه 86 تا پایان سال، 31 مورد پدیده گرد و غبار با میانگین ماندگاری 46 ساعت در خوزستان روی داده بود در حالی که در ابتدای سال تا کنون خوزستان شاهد 22 مورد بروز پدیده گرد و غبار با میانگین ماندگاری 60 ساعت بوده است یعنی از ابتدای سال تا کنون 55 روز ( تقریبا نصف روزهای گذشته از سال جدید) مردم خوزستان درگیر این پدیده بوده‌اند.

از سوی دیگر مدیر مرکز فوریتهای پزشکی استان تعداد مراجعین به بیمارستان‌ها به علت هوای آلوده را در روزهای 27 و 28 خرداد ماه 205 نفر اعلام کرده که متأسفانه دو نفر در تاریخ‌های فوق به علت مسمومیت تنفسی جان خود را از دست داده‌اند (روزان 17 تیرماه 87). با عنایت به موارد فوق بی توجهی به این مسأله می‌تواند در آینده نزدیک علاوه به خطر انداختن سلامتی مردم، اکوسیستم خوزستان و بعضی از مناطق همجوار را دچار تغییرات بنیادین کند
ما با توجه با تخصص خود از زمستان گذشته پروژه ای تحقیقاتی را روی این موضوع شروع نمودیم در این نوشتار قصد داریم در کنار ارائه نتایج اولیه تحقیقات علمی خود در این زمینه، راهکارهای مناسبی در جهت کاهش وقوع این پدیده و کاهش اثرات زیانبار حاصل از آن ارائه دهیم.  ادامه »

شهرها