دستاورهای پایگاه جهانی چغازنبیل در بزرگترین معبد خشتی جهان
پایگاه جهانی چغازنبیل درمدت زمان فعالیت خود دستاوردهای فراوانی داشته است که تا کنون مورد توجه و استفاده محققان و دانشجویان و علاقمندان قرار گرفته است. این پایگاه که با حضور بسیاری از هموطنان ایرانی و به خصوص هم استانی های ما در خوزستان در سطح بین المللی فعالیت می کند و به هیچ عنوان وابستگی به ادراه کل میراث فرهنگی خوزستان ندارد که اگر این وابستگی وجود داشت خدا می دانست چه بلایی به سرش آمده بود به دور از حواشی به اهداف مورد نظر خود می پردازد. کارشناسان این پایگاه در طول ماههای گذشته دستاوردهایی داشته اند که بخشی از آنها به اطلاع شما می رسد.
مرمت ضلع جنوب شرقی حصار میانی دوراونتاش
ضلع جنوب شرقی حصار میانی دوراونتاش مرمت شد. عملیات مرمتی این حصار، که بیش از ۱۶۰۰ متر متر طول دارد، از سال ۱۳۸۵ آغاز شده و بخشهایی از ضلع شمال شرقی و جنوب شرقی در نماهای بیرونی و درونی مرمت شده، در سال جاری نیز بخشهای دیگری از این حصار از دروازه مسدود شده تا گوشه جنوبی و همچنین قسمتی از ضلع شمال شرقی از راستای معبد ناپراتپ تا دروازه شمالی مورد پیگردی و مرمت قرار گرفته است. همچنین عملیات مستندنگاری این بخشها نیز به انجام رسیده است.
مرمت کاخ آرامگاه چغازنبیل
مرمتهای مجموعه کاخ آرامگاهی چغازنبیل تکمیل گردید. بخشهایی از این مجموعه، که پنج مقبره زیرزمینی را در خود جای داده، در سال ۱۳۸۲ بصورت ناقص مرمت شده. در سال جاری ضمن ساماندهی مرمتهای گذشته، اقدام به تکمیل مرمت بخشهای مختلف مجموعه گردیده است. پاکسازی، آواربرداری، مستندنگاری، خشت چینی پای دیوارهها و اندودکشی دیوارهها از جمله فعالیتهای انجام شده برای حفظ این مجموعه بوده است.
تصویب نهایی عرصه و حرائم محوطه تاریخی چغازنیل( دوراونتاش) و حریه
عرصه و حرائم محوطه تاریخی چغازنبیل و حریه پس از انجام مطالعات باستانشناسی ، زمینشناسی ، معماری ، مردم شناسی و مطالعات مربوط به بستر طبیعی، همچنین مداخلات منطقهای و آلایندههای محیطی، تهیه و به تصویب نهایی رسید. عرصه وحرائم این محوطه پیش از این یک بار به منظور ثبت در میراث جهانی و به صورت اضطراری در سال ۱۳۵۸در محدوده ۱۰۰ هکتار یعنی محدوده حصار بیرونی، مصوب شده بود که پس از آغاز به کار فعالیت پایگاه چغازنبیل و تکمیل مطالعات منطقهای، در حدود و مرز محدوده عرصه آن، تجدید نظر شد. در تعیین ضوابط و قوانین مربوط به این محدوده تلاش شده است تا از ایجاد مانع در طرحهای توسعه منطقه جلوگیری شود. درعوض هرکدام از بندهای تدوین شده دارای نقش هدایت کننده باشند. حدود و مقدار محدوده حرائم به ترتیب زیر میباشد:
۱ـ محدوده عرصه چغازنبیل و حریه ۶۴۲ هکتار
۲ـ حـریم درجه یک (محدوده طاقدیس سردارآباد، مناطق حفاظت شده دز و جنگلهای بید و گز) ۱۲۱۸۰ هکتار
۳ـ حـریم درجـه دو (حـریم منظری) ۵۵۸۹۰ هکتار
محدوده عرصه، حریم درجه ۱ و ۲ محوطه تاریخی چغازنبیل
مطالعات عرصه و حریم اضطراری ـ حفاظتی محوطه تاریخی هفتتپه
پس از بررسی و مطالعات باستان شناسی، عرصه و حریم اضطراری ـ حفاظتی اولیه محوطه تاریخی هفتتپه مشخص شد. در دشت خوزستان و بویژه در منطقه وسیع مزارع نیشکر هفتتپه، آثار و بقایای باستانی عظیم و مجموعه مهمی واقع شده که امروزه پس از ویرانی و گذشت زمان، بصورت تپههایی در آمده که در سطح دشت پراکنده میباشند. محدوده عرصه در بناهای تاریخی، شامل کالبد بنا و محوطههایی که در زمان حیات بنا با آن ارتباط داشتهاند، در نظر گرفته میشود. با استفاده از نتایج حفاریهای اولیه دکتر عزت ا... نگهبان و گزارشات دکتر بهزاد مفیدی و دکتر عباس علیزاده و سایر باستانشناسان پایگاه، محدوده اولیه عرصه محوطه تاریخی هفت تپه معین شد. مطالعات تکمیلی تعیین عرصه و حریم این محوطه در دست انجام است.
کنترل موریانههای زیرزمینی محوطه باستانی چغازنبیل
موریانهها حشراتی اجتماعی هستند و غذای آنها مواد سلولزی است که ممکن است به صورت چوب، کاه، کاغذ، نئوپان، پارچه و غیره مورد تغذیه قرار گیرد. به اجتماع موریانهها کلنی اتلاق میگردد. جمعیت کلنی موریانهها با توجه به گونه موریانه و شرایط اکولوژیکی متفاوت میباشد. در بعضی از گونهها جمعیت آنها بالغ بر چند میلیون فرد میباشد. موریانههای ایران تماماً از نوع زیرزمینی یا Subterranean میباشد.
Covered run-ways( در زیرزمین و یا روی زمین خود را به موادسلولزی میرسانند. موریانهها در اکثر نقاط ایران انتشار دارند، ولی تنوع گونهای و تراکم جمعیت آنها در مناطق جنوبی ایران بیشتر) میباشد. بنابراین خسارت موریانهها به ساختمانها، به ویژه بناهای تاریخی، در مناطق جنوبی ایران بیشتر است.
محوطه تاریخی چغازنبیل در جنوب ایران قرار دارد و با توجه به شرایط اکولوژیکی آن، موریانهها از تراکم جمعیت بالایی برخوردارند. بنای تاریخی ذیقورات چغازنبیل شدیداً مورد حمله موریانهها قرار گرفته است. گونههای موریانهای که این بنا را مورد حمله قرار دادهاند به سه جنس Anacanthotermes، Microcerotermes و Amitermes تعلق دارند.
کنترل موریانههای بنای محوطه چغازنبیل از آبانماه ۱۳۸۷ و با استفاده از سیستم طعمهگذاری یا Baiting system شروع گردیده است. در این راستا ۱۰۰۰ ایستگاه طعمه روزمینی (Above ground station) بر روی سطح زمین نصب شده است. عملیات بازرسی و طعمهگذاری در حال حاضر همچنان ادامه دارد. بر طبق آخرین بازرسیهای انجام شده حدود ۵۰ درصد ایستگاههای روزمینی مورد حمله موریانهها قرار گرفتهاند. در همین راستا اولین مرحله طعمهگذاری با استفاده از سم بیولوژیک پیری پروکسیفن (از گروه IGR) در داخل ایستگاههای آلوده قرار داده شده است.
